De Belastingdienst handhaaft sinds 1 januari 2025 weer volgens de normale regels op schijnzelfstandigheid. Het handhavingsmoratorium dat jaren gold, is voorbij. Bij een zzp’er die feitelijk als werknemer werkt, kan de Belastingdienst loonheffingen naheffen bij je bureau.
De beoordeling draait om arbeid, loon en gezag, gewogen met alle omstandigheden van het geval, zoals de Hoge Raad dat in het Deliveroo-arrest uitwerkte. Voor bureaus met zzp’ers die al jaren in het team meedraaien, is dit het moment om elke opdracht na te lopen. Doe meteen een tweede check: is het auteursrecht op hun code overgedragen?
Hoe handhaaft de Belastingdienst nu?
Volgens de Belastingdienst:
- Sinds 1 januari 2025 geldt het handhavingsmoratorium niet meer. Je krijgt dus geen aanwijzing meer die je eerst de tijd geeft om iets te verbeteren.
- Correcties en naheffingen gaan in de regel niet verder terug dan 1 januari 2025. Bij kwaadwillendheid of een aanwijzing die niet is opgevolgd, kan het tot 5 jaar terug.
- Vanaf 1 januari 2026 kan de Belastingdienst vergrijpboetes opleggen. Verzuimboetes legt de dienst in 2026 nog niet op.
In de volksmond heet dit nog steeds ‘de Wet DBA’. Inhoudelijk gaat het om de vraag of er feitelijk een arbeidsovereenkomst is.
Welke criteria gebruikt de Belastingdienst?
De Belastingdienst noemt drie elementen voor een arbeidsovereenkomst: arbeid, loon en gezag. De Hoge Raad heeft in het Deliveroo-arrest uitgewerkt hoe je die weegt: alle omstandigheden samen.
- Gezag. Heb je het recht om opdrachten en aanwijzingen te geven over het werk, de werktijden of de omgang met klanten? Gezag kan er ook zijn als je weinig instructies geeft, bijvoorbeeld als je het werk controleert of klachten afhandelt.
- Persoonlijke arbeid. Moet de zzp’er het werk zelf doen? Volgens de Hoge Raad is dit één van de elementen. Vrije vervanging in het contract sluit loondienst niet uit.
- Loon. Er wordt betaald voor het werk. Dat geldt voor bijna elke opdracht, dus het zegt op zichzelf weinig.
- Inbedding. De mate waarin het werk en de zzp’er onderdeel zijn van je organisatie. Dit weegt zwaar bij bureaus.
Waar zit het risico in een softwarebureau?
Een paar patronen die je in bureaus vaak ziet:
| Situatie | Risico |
|---|---|
| Zzp’er werkt al twee jaar fulltime in hetzelfde team, met dezelfde stand-ups en sprintplanning | Hoog: inbedding, gezag, duur |
| Zzp’er doet hetzelfde werk als je vaste ontwikkelaars, tegen een uurtarief | Hoog: werk dat tot je kern hoort |
| Zzp’er levert een afgebakend onderdeel tegen een vaste prijs en bepaalt zelf hoe | Lager: eigen resultaat, eigen werkwijze |
| Zzp’er brengt een specialisme in dat je team niet heeft, voor een paar weken | Lager: kort, specifiek, extern |
| Zzp’er wordt via je bureau gedetacheerd bij een klant en werkt daar onder leiding van de klant | Let op: de klant stuurt aan, en je bureau is de opdrachtgever van de zzp’er |
Elk geval wordt apart beoordeeld. Een tabel vervangt geen advies, en het contract alleen beslist het niet.
Wat doe je nu?
- Maak een lijst. Alle zzp’ers, met duur, uren per week, soort werk en wie het werk aanstuurt.
- Kijk naar de praktijk. De Belastingdienst beoordeelt hoe er gewerkt wordt. Een mooi contract helpt niet als de zzp’er in de praktijk een vaste ontwikkelaar is.
- Kies per zzp’er. Afgebakende opdrachten met een eigen resultaat, een dienstverband aanbieden, of de samenwerking afbouwen.
- Leg het vast. Opdrachtomschrijving, wie bepaalt hoe het werk gaat, eigen middelen, ondernemersrisico.
- Haal er een adviseur bij voor de twijfelgevallen. Een naheffing over meerdere jaren is duurder dan een uur advies.
Wat betekent dit voor de code van je bureau?
Hier zit een tweede risico dat vaak vergeten wordt. Een zzp’er is geen werknemer, dus artikel 7 Auteurswet geldt niet. Zijn code is van hem, totdat hij het auteursrecht schriftelijk aan je bureau overdraagt, met een akte (artikel 2 lid 3 Auteurswet).
Bureaus die zzp’ers jarenlang als werknemer behandelen, hebben die overdracht vaak nooit geregeld. Dan heb je twee problemen tegelijk:
- een fiscaal risico;
- code in je repo’s die juridisch niet van je bureau is.
Die code kun je niet aan een klant overdragen, niet in licentie geven en niet verkopen.
Meer over de eigendomsvraag op wie is eigenaar van de code, en over wat die code waard is op wat is code waard.