Tak, software house może licencjonować swój kod do trenowania modeli AI. Warunek jest ten sam co przy każdej licencji: firma musi mieć autorskie prawa majątkowe do tego kodu. Kupujący dane treningowe sprawdza też, czy w repozytoriach nie ma kodu klientów, cudzych bibliotek, danych osobowych ani sekretów.
Polskie prawo autorskie pozwala na eksplorację tekstów i danych bez zgody, ale uprawniony może to zastrzec (art. 26³ ustawy o prawie autorskim). Dostawcy modeli AI ogólnego przeznaczenia muszą takie zastrzeżenia respektować (art. 53 ust. 1 lit. c rozporządzenia (UE) 2024/1689). Kod kupiony na licencji rozwiązuje im ten problem.
Co mówi polskie prawo o trenowaniu AI na kodzie?
Ustawa o prawie autorskim (tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 24) definiuje eksplorację tekstów i danych jako analizę wyłącznie zautomatyzowaną techniką, która ma wygenerować informacje, w tym wzorce, tendencje i korelacje (art. 6 ust. 1 pkt 22). AI Act zakłada, że przy trenowaniu modeli ogólnego przeznaczenia szeroko korzysta się z eksploracji tekstów i danych (motyw 105 rozporządzenia (UE) 2024/1689).
Najważniejsze reguły z art. 26³:
- Ust. 1. Wolno zwielokrotniać rozpowszechnione utwory w celu eksploracji tekstów i danych, chyba że uprawniony zastrzegł inaczej.
- Ust. 2. Zastrzeżenie musi być wyraźne. Przy utworach dostępnych publicznie w internecie robi się je w formacie do odczytu maszynowego, razem z metadanymi.
- Ust. 3. Kopie wolno przechowywać tylko tak długo, jak to potrzebne do eksploracji.
Dlaczego firmy od AI płacą za kod, skoro mogą go eksplorować?
Wyjątek ma ograniczenia, które dla dostawcy modelu oznaczają ryzyko:
- Zastrzeżenia. Każde repozytorium w sieci może mieć zastrzeżenie przeciw eksploracji. Dostawca modelu ogólnego przeznaczenia musi mieć politykę, która je wykrywa i respektuje (art. 53 ust. 1 lit. c AI Act).
- Jawność. Ten sam dostawca publikuje streszczenie treści użytych do treningu według wzoru Urzędu ds. AI (art. 53 ust. 1 lit. d AI Act). Kod z licencji łatwo opisać i obronić.
- Dostęp. Wyjątek dotyczy utworów rozpowszechnionych. Prywatne repozytoria software house’u, z historią commitów, testami i opisem zadań, nie są rozpowszechnione. Bez licencji nikt ich nie dostanie.
Dla software house’u ważny jest trzeci punkt. Najcenniejszy jest kod, którego nie ma w sieci: produkcyjny, z testami i code review.
Jaki kod software house może licencjonować do treningu?
| Źródło kodu | Czy możesz licencjonować | Co musisz mieć |
|---|---|---|
| Kod pracowników na umowie o pracę | Tak | Umowa o pracę, zakres obowiązków (art. 74 ust. 3) |
| Kod programistów na B2B | Tylko z pisemnym przeniesieniem | Umowa przeniesienia z polami eksploatacji (art. 53) |
| Kod napisany dla klienta, prawa u klienta | Nie | Nic tego nie zmieni bez zgody klienta |
| Kod dla klienta, prawa w firmie | Tak, jeśli poufność na to pozwala | Umowa z klientem bez przeniesienia i bez zakazu |
| Biblioteki open source w repozytorium | Nie jako twój kod | Wyłącz z paczki albo opisz licencje |
| Własne narzędzia, akceleratory, produkty | Tak | Dokumenty jak wyżej |
Szczegóły łańcucha praw opisujemy na stronie kto jest właścicielem kodu.
Jak przygotować repozytoria do licencji treningowej?
- Wybierz repozytoria z wierszy oznaczonych w tabeli „Tak”. Resztę odłóż.
- Usuń sekrety. Klucze API, hasła, tokeny, adresy wewnętrznych systemów. Także z historii commitów, bo kupujący dostaje zwykle całą historię.
- Usuń dane osobowe. Dane testowe z produkcji, maile w komentarzach, dumpy baz.
- Wydziel cudzy kod. Katalogi z vendorowanymi bibliotekami, skopiowane fragmenty z zewnętrznych źródeł.
- Opisz paczkę. Języki, liczba linii, zakres lat, czy jest historia, testy, opisy zadań. Ten opis trafi do umowy jako przedmiot licencji.
Co wpisać do umowy licencyjnej na kod do treningu?
Licencja treningowa to zwykła umowa licencyjna na oprogramowanie z kilkoma specyficznymi zapisami:
- Pole eksploatacji. Zwielokrotnianie kodu do trenowania, testowania i ewaluacji modeli. Umowa obejmuje tylko pola znane w chwili zawarcia (art. 41 ust. 4), więc opisz je konkretnie.
- Niewyłączność. Licencja niewyłączna pozwala sprzedać ten sam zbiór kilku kupującym (art. 67 ust. 2).
- Zakaz dalszego udostępniania. Kupujący nie przekazuje surowego kodu nikomu dalej.
- Usunięcie kopii. Termin, po którym kupujący usuwa surowe dane, i sposób potwierdzenia.
- Wyniki modelu. Jeśli ci na tym zależy, zakaz odtwarzania przez model dłuższych fragmentów twojego kodu.
- Wynagrodzenie. Jednorazowo za paczkę albo za każdą kolejną dostawę.
Ile może być wart kod do trenowania AI?
Cena zależy od tego, czego kupujący nie znajdzie w sieci:
- rzadkie języki i domeny, na przykład systemy finansowe, logistyka, przemysł,
- pełna historia zmian z opisami commitów,
- testy, które pokazują, jak kod ma działać,
- opisy zadań powiązane z commitami.
Liczy się też czystość praw. Paczka z kompletnym łańcuchem dokumentów jest warta więcej niż większa paczka z dziurami.
Jak AI zmienia resztę biznesu software house’u, opisujemy na stronie AI a software house. Obowiązki przy budowaniu funkcji AI dla klientów są na stronie AI Act. Orientacyjne widełki dla licencji na kod znajdziesz na stronie ile jest wart kod źródłowy.